» იხილე განახლებული ვებ-გვერდი

ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი, რომელიც სტალინმა დახვრიტა


ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი, რომელიც სტალინმა დახვრიტა

საქართველოში იბადებოდნენ და იბადებიან სხვადასხვა სპორტის სახეობების დიდებული წარმომადგენლები. ბევრმა არ იცის, რომ ერთი ესეთი ვარსკვლავი ჩოგბურთშიც გვყვავდა. ის იყო უბადლო მთელი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით და რომ არა რეპრესიები, არჩილ მდივანი კიდევ უფრო დიდ სახელს დატოვებდა.

არჩილ ბუდუს ძე მდივანი მე-20 საუკუნის 30-იანი წლების საუკეთესო ჩოგბურთელად ითვლებოდა სსრკ-ში. პირველი ქართველი სპორტის დამსახურებული ოსტატი, მან ეს წოდება 1936 წელს მიიღო.

ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი, რომელიც სტალინმა დახვრიტა

1931-1935 წლებში, არჩილი რეგულარულად ედგა სათავეში უძლიერეს საბჭოთა ჩოგბურთელთა 10-ეულს. იმავე პერიოდში მდივანი სსრკ-ს ჩემპიონის ტიტულსაც ატარებდა. ამის გარდა, ქართველი ლენინგრადის 4-გზის ჩემპიონიც იყო.

მდივანს ბავშვობიდან წვრთნიდა ლეგენდარული ფრანგი სპეციალისტი და საქართველოში ჩოგბურთის დამამკვიდრებელი იან ჰომერი. ის 1916 წელს ჩამოვიდა თბილისში და მიხაილოვსკის პროსპექტზე (დღევანდელი აღმაშენებლის გამზირი) დაბინავდა.

ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი, რომელიც სტალინმა დახვრიტა

ფრანგმა თავის ეზოში 3 კორტი ააგო და ახალგაზრდების მომზადებას შეუდგა. ამის გარდა, ჰომერი თავადაც აქტიურად თამაშობდა ჩოგბურთს, 1918-1927 წლებში, იანი უცვლელად ხდებოდა საქართველოს ჩემპიონი.

1928 წელს, უკვე მწვრთნელის რანგში, ჰომერმა ქართული გუნდი სსრკ-ს ჩემპიონატის მე-2 ადგილზე გაიყვანა. ფრანგმა არაერთი ცნობილი საბჭოთა ჩოგბურთელი გამოზარდა, მათ შორის ედუარდ ნეგრებეცკი და არჩილ მდივანი. ამასთან ერთად, იანი აქტიურად თანამშრომლობდა იმ დროინდელ ფრანგ ვარსკვლავთან, ანრი კოშესთან.

ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი, რომელიც სტალინმა დახვრიტა

რაც შეეხება მდივანს, ჰომერთან შეხვედრამდე, მან ჯერ განათლების მიღებაც მოასწრო, თუმცა ჩოგბურთი არჩილისთვის მთავარი გატაცება იყო. 1932 წელს ქართველი უკვე აქტიურად ჩაება სპორტში და ლენინგრადში გამართული ტურნირის შემდეგ, არჩილის გვარმა მთელს რესპუბლიკაზე გაიჟღერა.

მისი ერთგული მეგობარი და თანაგუნდელი ედუარდ ნეგრებეცკი იხსენებდა: "არჩილი ნამდვილ წარმოდგენებს დგამდა, მდივანს ჰყავდა უამრავი გულშემატკივარი. მისი თამაშის სტილი საოცარი იყო — სწრაფი, მოქნილი და ელეგანტური,"

"კორტზე არჩილი მდგრადი, შეუპოვარი, ცხოვრებაში კი რბილი, ღიმილიანი და იუმორით სავსე პიროვნება იყო. არჩილის დაკარგვის შემდეგ, მე მყავდა სხვა თანაგუნდელებიც, მაგრამ მდივანი ჩემთვის უბადლო და საუკეთესო იყო,"

ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი, რომელიც სტალინმა დახვრიტა

1936 წელი მდივანის კარიერაში გამოდგა ყველაზე წარმატებული და ერთდროულად ყველაზე ტრაგიკულიც. არჩილი კიდევ ერთხელ გახდა სსრკ-ს ჩემპიონი, მიიღო სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება და დაიწყო ვარჯიში ლეგენდარულ ფრანგ ჩოგბურთელთან, ანრი კოშესთან ერთად.

კოშე იყო მე-20 საუკუნის ფრანგული ჩოგბურთის კაშკაშა ვარსკვლავი. ის 15-ჯერ გახდა დიდი შლემის ტურნირის გამარჯვებული, ამის გარდა, ფრანგმა 6-ჯერ მოიგო დევისის თასი და ერთხელაც მსოფლიო ჩემპიონატი. 1928-1931 წლებში, ანრი მსოფლიოს ნომერ პირველი ჩოგანად ითვლებოდა.

ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი, რომელიც სტალინმა დახვრიტა

მდივანისა და კოშეს შეხვედრის ინიციატორი ჰომერი იყო. იანი თვლიდა, რომ საუკეთესო ჩოგბურთელთან ვარჯიში ძალიან წაადგებოდა ქართველს და მისი ოსტატობა, მომავალში საბჭოთა ფარგლებსაც კი გასცდებოდა. სწორედ ამ მომენტში დაუშვა ჰომერმა საბედისწერო შეცდომა.

არჩილი იმ მომენტში უნაკლო სპორტსმენი იყო, ხალხი უბრალოდ გიჟდებოდა მასზე, რასაც ვერ ვიტყვით მამამისზე, ბუდუ (პოლიკარპე) მდივანზე. ჩოგბურთელის მშობელს საკმაოდ ნაყოფიერი კარიერა ჰქონდა საბჭოთა სტრუქტურაში, რომელიც ფატალურად დასრულდა.

ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი, რომელიც სტალინმა დახვრიტა

1918-1928 წლებში ბუდუ სხვადასხვა თანამდებობებს იკავებდა, რის შემდეგაც ის ოპოზიციასთან თანამშრომლობაში დაადანაშაულეს, გარიცხეს საბჭოთა პარტიიდან და 3 წლით ციმბირში გადაასახლეს.

რუსეთის ჩრდილოეთიდან დაბრუნების შემდეგ, მდივანმა "ცოდვები მოინანია" და ხელისუფლებაში დაბრუნდა, თუმცა მშვიდმა ცხოვრებამ დიდხანს არ გასტანა. 1936 წელს, ის კიდევ ერთხელ სცნეს დამნაშავედ, მაგრამ ამჯერად სასჯელის ფორმა უფრო მკაცრი იყო, უფრო სწორედ უმკაცრესი - დახვრეტა.

ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი, რომელიც სტალინმა დახვრიტა

ბუდუს პოლიტიკურმა კარიერამ შეიწირა მისი ცოლის, შვილებისა და ახლობლების ცხოვრებაც კი. 1937 წლის 10 ივლისს, მდივანი-უფროსი თავის თანამოაზრეებთან ერთად დახვრეტილი და დამარხული იქნა დღევანდელი ფონიჭალის ტერიტორიაზე, ადგილზე, სადაც აგრეთვე სასტიკად უსწორდებოდნენ რეპრესიების სხვა მსხვერპლებს.

არჩილის მამა სიკვდილის წინ იყო აფორიაქებული, რადგან ის თავისი ოჯახის წევრების ბედზე ნერვიულობდა. ბუდუმ იცოდა, რომ კომუნისტები არ შემოიფარგლებოდნენ მხოლოდ მისი გვამით. მდივანის ბოლო სიტყვები იყო:

"რაში სჭირდება სტალინს ეს კომედია? სასიკვდილო განაჩენი ჩემთავს მე თვითონვე გამოვუტანე დიდი ხნის წინ. 4-ჯერ დასახვრეტი ვარ! ეს მე შემოვუშვი საქართველოში მე-11 არმია და მე ვუღალატე ჩემს ერს, რის შემდეგაც სტალინმა, ბერიამ და სხვა ნაძირლებმა ჩემი ქვეყანა მიისაკუთრეს,"

"სანამ დამხვრიტავთ, ძალიან გთხოვთ, ბოლო თხოვნა შემისრულეთ და სიმართლე მითხარით, ჩემი ოჯახის წევრები უკვე გაანადგურეთ თუ ჯერ ცოცხლები არიან?" ბუდუს პასუხი არ მიუღია, ის მოკლეს და ძალიან მალე იგივე გაუკეთეს მის ცოლს ცეცუნიასა და შვილებს - გიორგის, დავითს, ივანესა და მერის.

ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი, რომელიც სტალინმა დახვრიტა

არჩილი ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო, კომუნისტები კი ატყუებდნენ მას, რომ ოჯახის წევრები არ დაუხვრეტიათ და ისინი უბრალოდ პატიმრობაში არიან. ერთ-ერთი გადამწყვეტი ტურნირის წინ, ლავრენტი ბერიამ შეუთვალა ჩოგბურთელს, რომ გამარჯვების შემთხვევაში, მდივანების ოჯახი იქნებოდა გათავისუფლებული.

არჩილმა ის შეჯიბრი მოიგო, თუმცა ის მალევე მიხვდა, რომ ბერია მას ატყუებდა და სინამდვილეში მშობლები და დედმამიშვილები უკვე დახვრეტილები იყვნენ. ტურნირის შემდეგ გამართულ ბანკეტზე ჩოგბურთელმა თქვა, რომ მდივანების ოჯახში არასდროს ყოფილან ხალხის მტრები, სწორედ ეს ფრაზა არ აპატიეს არჩილს.

ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი, რომელიც სტალინმა დახვრიტა

ჩოგბურთელი დააკავეს "ტერორისა" და "დანაშაულის მომზადებისა და ჩატარების" ბრალდებით, 1937 წლის 13 სექტემბერს კი დახვრიტეს. არჩილი მხოლოდ 26 წლის იყო.

მდივანების ოჯახის შემდეგ, კომუნისტები მიადგნენ არჩილის მწვრთნელს იან ჰომერს, რომელიც 10 წლით გადაასახლეს ბანაკში. ფრანგმა ჯოჯოხეთი გამოიარა, თუმცა მაინც გადარჩა და 1948 წელს საქართველოში დაბრუნდა.

ჰომერი ქუთაისში დასახლდა, სადაც კვლავ შეუდგა ნიჭიერი ახალგაზრდების მოძიებასა და მათ წვრთნას. ფრანგმა ყველაზე დიდი როლი ითამაშა ქართული ჩოგბურთის განვითარებაში. დღეს, აღმაშენებლის გამზირის 117 ნომერს მისი მემორეალური დაფა ამშვენებს.

ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი, რომელიც სტალინმა დახვრიტა

მდივანის დახვრეტის შემდეგ, მისი ხსოვნა დღემდე ცოცხლობს. კიდევ ერთი ლეგენდარული საბჭოთა ჩოგბურთელი ევგენი კუდრიავცევი იხსენებდა:

"არჩილი დაბადებული იყო ჩოგბურთისთვის. როდესაც მე ის პირველად ვნახე კორტზე, მან ჩემზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა. თბილისის სწრაფ კორტებზე აღზრდილი მდივანი ტოტალურ, შემტევ ჩოგბურთს ქადაგებდა,"

"როდესაც 1961 წელს პირველად ვნახე ლიუ ჰოუდის თამაში, მისი ტაქტიკით ჩაწოდება-გასვლა ბადესთან, მაშინვე არჩილი მომაგონდა, რომელიც ჯერ მაშინ, შორეულ 30-იან წლებში იყენებდა ამ ტაქტიკას,"

"იმ დროს საზღვარგარეთ ოსტატობის დახვეწის შესაძლებლობა რომ ყოფილიყო, ქართველი თავისი უნიკალური მონაცემებით შეიძლება საერთაშორისო კლასის მოთამაშე გამხდარიყო,"

ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი, რომელიც სტალინმა დახვრიტა

ქართველი ჩოგბურთელი თანამედროვეობაშიც დააფასეს. 2001 წლის 30 ივნისს, სახლზე, სადაც ცხოვრობდა არჩილი (ძმები ზუბალაშვილების ქუჩა, 41) გაიხსნა მემორეალური დაფა წარწერით: „აქ ცხოვრობდა ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი არჩილ მდივანი“.

ლეგენდარული ქართველი ჩოგბურთელი, რომელიც სტალინმა დახვრიტა

ფეხბურთის ანგარიშები იხილეთ აქ - LIVESCORE

"მასში ბრიუს ლის სული ჩასახლდა", - 10 წლის ნუნჩაკიანმა იაპონელმა ბიჭუნამ ინტერნეტი გადარია

იაპონური სკოლის მოსწავლის შესაძლებლობები UFC-ს ვარსკვლავებსაც კი აღაფრთოვანებს, ის ჩემპიონმა, ჯონ ჯონსმაც კი გამოიწერა.

გუშინ, 22:52

ევროპა ლიგა - 1/4 ფინალური წყვილები ცნობილია

ხანგრძლივი პაუზის შემდეგ, ევროპა ლიგის 1/8 ფინალები საინტერესო მატჩებით განახლდა.

დღეს, 03:17

სანჩესმა განმარტა, თუ რატომ გადაწყვიტა ინტერში გადასვლა

ჩილელმა ფეხბურთელმა ალექსის სანჩესმა განმარტა, თუ რატომ გადავიდა "ინტერში."

დღეს, 03:14

ხანგრძლივი პაუზის შემდეგ, გოგა ბითაძემ NBA-ში ითამაშა

ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში გაიმართა საინტერესო შეხვედრა ინდიანა პეისერსსა და ფინიქს სანსს შორის.

დღეს, 03:08

ზეედორფი: "რეალს ქამბექის გაკეთება შეუძლია"

ჩემპიონთა ლიგის 1/8 ფინალში, 1:2 მარცხის შემდეგ მადრიდის "რეალი" სტუმრად "სიტის" დამარცხებას შეეცდება.

დღეს, 03:00

გვარდიოლა: "დიდი ხანია ვფიქრობთ იმაზე, როგორ შევუქმნათ რეალს პრობლემები"

მადრიდის "რეალთან" გასამართი მატჩის წინ კომენტარი "მანჩესტერ სიტის" მთავარმა მწვრთნელმა პეპ გვარდიოლამ გააკეთა.

დღეს, 02:53

ტურე: "სიტის ტოპ მენეჯერს ჩემპიონთა ლიგის მოგება შეუძლია"

"მანჩესტერ სიტის" ყოფილ ფეხბურთელს კოლო ტურეს იმედი აქვს, რომ ქალაქელები ჩემპიონთა ლიგას მოიგებენ.

დღეს, 02:49

ლამპარდმა მიუნხენში აკადემიის 3 ფეხბურთელი წაიყვანა

ლონდონის "ჩელსი" ჩემპიონთა ლიგის 1/8 ფინალურ ეტაპზე "ბაიერნს" დაუპირისპირდება.

დღეს, 02:46

დიბალა ლიონთან არ იქნება? - სარის კომენტარი

ჩემპიონთა ლიგის 1/8 ფინალში ერთმანეთს ტურინის "იუვენტუსი" და "ლიონი" დაუპირისპირდებიან.

დღეს, 02:42

ანელკა: "რეალში ყოფნა ძალიან არ მინდოდა, ლივერპულში კი თავს კარგად ვგრძნობდი"

ვეტერანი ფრანგი ფეხბურთელი ნიკოლას ანელკა მადრიდის "რეალსა" და "ლივერპულში" გატარებულ პერიოდს იხსენებს.

დღეს, 02:38

სევილიამ რომა დაამარცხა და 1/4-ფინალში გავიდა[VIDEO]

ევროპა ლიგის 1/8 ფინალის ფარგლებში "სევილია" ერთმატჩიან დაპირისპირებაში "რომას" შეხვდა. გამარჯვებულები ანდალუსიელები გამოვიდნენ.

დღეს, 00:12

ფოტო: ლიონთან საპასუხო მატჩის წინ, რონალდუმ იმიჯი შეიცვალა

კრიშტიანუ რონალდუ „ლიონთან" მატჩს ახალი ვარცხნილობით ხვდება.

დღეს, 00:00

არტური ბარსელონაში ბრუნდება, მაგრამ არა სათამაშოდ

ნახევარმცველი არტურ მელო ბარსელონაში იმისთვის ბრუნდება, რომ გუნდთან კონტრაქტის გაწყვეტაზე მოლაპარაკებები გააგრძელოს.

გუშინ, 23:42

რამდენი პროცენტით აფასებს ჯანო ანანიძე თავის ამჟამინდელ ფორმას?

„როტორის" ქართველმა ახალწვეულმა, ჯანო ანანიძემ, ფეხბურთის მონატრაბასა და საკუთარ ფორმაზე ისაუბრა.

გუშინ, 22:31

VIDEO: გოლის ცნობილი აღნიშვნა, რომელსაც FIFA-ს ახალ ნაწილში ვეღარ ვიხილავთ

EA Sports-მა გამოაცხადა, რომ FIFA-ს ახალ ნაწილში აღარ იქნება გოლის პოპულარული, მაგრამ ტოქსიკური აღნიშვნა.

გუშინ, 22:24

"გადაწყვიტა, რომ არ ითამაშოს", - ზიდანმა სიტისთან მატჩის განაცხადში ბეილის არყოფნაზე ისაუბრა

მადრიდის „რეალის" მთავარმა მწვრთნელმა, ზინედინ ზიდანმა, „სიტისთან" მატჩის განაცხადში გარეტ ბეილის არყოფნაზე ისაუბრა.

გუშინ, 22:18

ბარსელონას მანჩესტერ სიტის მცველი სურს - ქალაქელებმა ფასი დაასახელეს

"მანჩესტერ სიტიმ" დაასახელა თანხა, რომლის სანაცვლოდაც მზადაა მცველი, ერიკ გარსია გაყიდოს.

გუშინ, 21:12

"ამ ტრანსფერზე უარის თქმით შეცდომა დავუშვით", - რეალში ბეილის არგაშვებას ნანობენ

"რეალში" მიიჩნევენ, რომ გარემარბ გარეტ ბეილის ჩინეთში არგაშვებით შეცდომა დაუშვეს, წერს The Telegraph.

გუშინ, 21:08

მესი, ვან დეიკი და რონალდუ - 2019/20 წლების სეზონის სიმბოლური ნაკრები WhoScored-ის ვერსიით

საფეხბურთო პორტალმა, WhoScored-მა ევროპის ტოპ 4 ჩემპიონატიდან 2019/20 წლების სეზონის სიმბოლური ნაკრები შეადგინა.

გუშინ, 21:05

შეთანხმება ახლოსაა, ობამეიანგის მომავალი პრაქტიკულად გადაწყვეტილია

"არსენალის" თავდამსხმელის, პიერ-ემერიკ ობამეიანგის მომავალი პრაქტიკულად გარკვეულია, წერენ ბრიტანულ პრესაში.

გუშინ, 20:10

ჟორჟინიო იუვენტუსში? - აგენტმა ყველაფერს ფარდა ახადა

ლონდონის "ჩელსის" ნახევარმცველ ჟორჟინიოს აგენტმა თავისი კლიენტის "იუვენტუსში" შესაძლო გადასვლაზე ისაუბრა.

გუშინ, 20:05

პსჟ ჩემპიონთა ლიგაზე ატალანტასთან მატჩს სერიოზული დანაკლისით ხვდება

"პსჟ"-ს ნახევარმცველი, მარკო ვერატი ჩემპიონთა ლიგაზე "ატალანტასთან" გასამართ 1/4 ფინალურ მატჩს გამოტოვებს.

გუშინ, 18:56

"ყოველთვის ბარსელონას გულშემატკივრად დავრჩები", - გვარდიოლა რეალთან მატჩის წინ

"მანჩესტერ სიტის" მთავარმა მწვრთნელმა, პეპ გვარდიოლამ "რეალთან" გასამართი მატჩის წინ ისაუბრა.

გუშინ, 18:51

"ბოლო წლებში ამაზე გვისაუბრია", - გვარდიოლამ სიტის მთავარი პრობლემა დაასახელა

"მანჩესტერ სიტის" მთავარმა მწვრთნელმა, პეპ გვარდიოლამ საკმაოდ საინტერესო განცხადება გააკეთა.

გუშინ, 18:42

დორტმუნდში სანჩოს შესაძლო ტრანსფერზე ოფიციალური განცხადება გააკეთეს

"დორტმუნდის" გენერალურმა დირექტორმა გგარემარბ ჯეიდონ სანჩოს "მანჩესტერში" შესაძლო გადასვლაზე ისაუბრა.

გუშინ, 18:35

პრემიერ ლიგის კლუბებმა ხუთ ცვლილებაზე უარი განაცხადეს

2020/21 წლების სეზონში პრემიერ ლიგის გუნდები სტანდარტული სამი ცვლილების წესს დაუბრუნდებიან.

გუშინ, 17:46

იბრაჰიმოვიჩის ფაქტორი - მილანმა იოვიჩის დამატებაზე უარი თქვა

"მილანმა" ზაფხულის სატრანსფერო ბაზარზე "რეალის" თავდამსხმელ ლუკა იოვიჩის დამატება იუარა.

გუშინ, 17:34

ოფიციალურად: ალექსის სანჩესი ინტერის ფეხბურთელია

ოფიციალურად დადასტურდა, რომ ჩილელი თავდამსხმელი, ალექსის სანჩესი კარიერას "ინტერში" გააგრძელებს.

გუშინ, 17:06

ESPN: კონტრაქტი შეთანხმებულია, ვილიანი ცალი ფეხით ახალ კლუბშია

"ჩელსის" თავდამსხმელი, ვილიანი, დიდი ალბათობით, კარიერას სხვა ლონდონურ კლუბში გააგრძელებს.

გუშინ, 17:01

"მანჩესტერ სიტიში მის შესახებ ყველამ იცის", - გიუნდოგანი ვერნერს უფრთხის

"მანჩესტერ სიტის" ნახევარმცველმა, ილკაი გიუნდოგანმა "ჩელსის" თავდამსხმელ ტიმო ვერნერზე ისაუბრა.

გუშინ, 16:55
i

ყველა სიახლე

კვირის ტოპ 10